maandag 28 juli 2014

Uwe Timm - Freitisch


Binnenkort ga ik naar Hamburg. Zoals altijd probeer ik boeken of schrijvers te vinden die verbonden zijn aan een stad die ik bezoek. Uwe Timm is een succesvolle schrijver uit Duitsland. Hij is in Hamburg geboren, maar de stad speelt nauwelijks een rol in zijn werk. 

zondag 27 juli 2014

Hubert Mingarelli - Een maaltijd in de winter


Ik had nog nooit van Hubert Mingarelli gehoord. In Frankrijk is de schrijver, geboren in 1956,  redelijk bekend.  Hij schrijft romans en novellen. Een maaltijd in de winter uit 2012 is, voor zover ik heb kunnen nagaan, de eerste vertaling van zijn werk in het Nederlands.

zaterdag 26 juli 2014

Maarten `t Hart - De daverdreun


Maarten `t Hart houdt niet van popmuziek, dat is bekend. Ik was echter nog niet bekend met dit boekje over het onderwerp met de welluidende titel De daverdreun. Het is een gelegenheidsboekje uit 2002, niet verkrijgbaar in de boekhandel.

vrijdag 25 juli 2014

Thomas Bernhard - De stemmenimitator


Ik heb een paar boeken van Thomas Bernhard gelezen: een interessante schrijver; alleen gingen zijn romans mij halverwege vervelen. Dit boek is anders. Het bevat (zeer) korte verhalen: één pagina, hooguit twee, vaak een halve pagina. De stemmenimitator stond compleet vergeten in mijn kast, totdat Louis mij online een verhaal liet lezen: prachtig!

woensdag 23 juli 2014

Cees Nooteboom - Rituelen


Rituelen uit 1980 is een moderne klassieker. Ik ken niet zoveel van Nooteboom en ook dit boek had ik niet eerder gelezen. Nu heb ik het beluisterd. De stem van de schrijver krijg je er gratis bij. 

Anna Enquist - Kool!


Anna Enquist is schrijfster en psychoanalytica. Ook speelt zij klassiek piano. Toch ietwat verbaasd was ik toen een tijdje geleden hoorde dat zij een fanatiek voetballiefhebster en Feyenoordfan is. Zij publiceert regelmatig in het voetbaltijdschrift Hard Gras. In Kool! zijn deze stukken gebundeld.

zondag 20 juli 2014

Walter Benjamin - Berlijnse jeugd


Walter Benjamin is een veelzijdig filosoof. Hij werd geboren in Berlijn in 1892. Na zijn dood in 1940 werd hij snel vergeten, maar vanaf de jaren 60 werden zijn cultuurfilosofische ideeën herontdekt. Benjamin schreef bijvoorbeeld over massacultuur en de verhouding tussen sociale structuren en culturele en kunstzinnige uitingen. 

vrijdag 18 juli 2014

Karel van het Reve - De meisjes van Zanzibar


Dit is een van die kleine boekjes van Karel van het Reve, die niet in de verzameling mag ontbreken. Er bestaan verschillende uitgaven van. De eerste druk had een oplage van 150 exemplaren en is niet goedkoop. Voor deze druk betaalde ik 5 euro op de Dordtse boekenmarkt.

woensdag 16 juli 2014

Ida Simons - Een dwaze maagd


Ida Simons was een groot schrijftalent, maar zij is niet oud geworden. Zij werd geboren in 1911 en was van Belgische afkomst. Haar moeder kwam uit Engeland, haar vader was Duitser. Tijdens de Eerste Wereldoorlog vluchtte het gezin naar Nederland en woonde Ida in Scheveningen en Den Haag. Zij trouwde, kreeg een kind en werd een bekend concertpianiste. Het gezin werd tijdens de Duitse bezetting opgepakt.Wonderwel overleefden zij alledrie concentratiekamp Theresienstadt.

zondag 13 juli 2014

Ab Visser - Rondelen


Voordat Ab Visser in de jaren 70 van de vorige eeuw bekend werd als schrijver van thrillers en vervolgens geheel vergeten werd, schreef hij gedichten. In 1942 kwam zijn eerste zelfstandige bundel - zonder financiering door Ab Visser zelf - uit. Hiervoor had hij reeds in eigen beheer de bundels 'Facetten' (1936) en 'Dubbelster' (1937) uitgegeven.

De gedichten uit Rondelen waren een aantal jaren eerder geschreven. De oplage van het boekje was beperkt tot 300. Deze uitgave vond ik op de Dordtse boekenmarkt. Het is één van de 25 genummerde en getekende exemplaren.
De gedichten hebben een vaste vorm: het rondeel van dertien regels, waarin de eerste regel later wordt herhaald. De onderwerpen zijn traditioneel: de natuur, de liefde, bittere herinneringen, God en het naderende einde. Een mooi voorbeeld hieronder.
Die Unvollendete
Hij denkt de wereld leeg en licht
En weet dat nu het lied zal komen.
Het zal hem in en overstromen …
Dan trekt zijn hart in wrangheid dicht.

`t Lied vlucht als wind weg door de bomen,
De natte nacht slaat zijn gezicht,
Hij dacht de wereld leeg en licht,
Maar weet zich vreemd aan al zijn dromen

En zoekt verklaring voor `t gericht,
Waarin hem `t liefste wordt ontnomen.
Dan buigt hij zijn beschreid gezicht
En wacht en weet dat God zal komen
En denkt het einde leeg en licht.

Arnon Grunberg - De man zonder ziekte


De jonge, half-Indische architect uit Zurich Samarendra Ambani doet mee aan een wedstrijd voor het ontwerpen van een Operagebouw in Bagdad. Opdrachtgever is Hamid Shakir Mahmoud. Zijn vriendin Nina maakt zich zorgen. Er wordt hem verzekerd dat zijn veiligheid gegarandeerd is. 

vrijdag 11 juli 2014

Jan Wolkers - Dagboek 1972


Op de boekenmarkt in Dordrecht kocht ik afgelopen zondag dit deel van Jan Wolkers’ dagboek. In het jaar 1972 schreef Wolkers een van zijn mooiste boeken, de Walgvogel. En hij was dit jaar betrokken bij de verfilming van Turks Fruit.

woensdag 9 juli 2014

Michel van Diggelen - Ab Visser Biografie


Ab Visser (1913-1982) is anno 2014 bijna geheel vergeten. Hij schreef zijn hele leven en koos vol overtuiging voor het schrijverschap. Hij publiceerde meer dan 70 boeken, richtte tijdschriften op en schreef ontelbare artikelen en recensies.

maandag 7 juli 2014

Jan Brokken – De vergelding


`De vergelding’ is een schitterend boek over een oorlogsdrama in Rhoon. Jan Brokken vertelt het verhaal van een aanslag op een Duitse soldaat en de represaille die volgde. Hij belicht werkelijk alle details, plaatst de gebeurtenissen in de context en bespreekt stuk voor stuk de bronnen die hij heeft gebruikt. 
Hij interviewde voor dit boek vele bewoners en andere betrokkenen en hij heeft er bovendien een zeer spannend verhaal van gemaakt. Het boek is uitstekend geschreven en Jan Brokken heeft een uitgelezen stem om voor te lezen. Wat kan ik nog meer voor positiefs over deze bestseller zeggen? Dit boek moet je gewoon lezen of gratis beluisteren via de luisterbieb-app!
`De vergelding’ kun je in vier delen opdelen. Brokken begint met wat er vooraf ging aan de aanslag op soldaat de Ernst Lange in 1944. Hij neemt een flinke aanloop en bespreekt de situatie in Rhoon vanaf het begin van de oorlog. Het dorp ligt nabij vliegveld Waalhaven en was in de eerste dagen van de oorlog al betrokken bij de strijd. In 1944 telde Rhoon 2200 inwoners. Er waren meer dan 300 soldaten ingekwartierd. 
Veel mensen in Rhoon waren actief in het verzet. Daarnaast werkten veel inwoners voor de Duitsers, uit noodzaak of uit overtuiging. En een groot aantal meisjes was gecharmeerd van de Duitse soldaten. De zusjes Dien en Sandrien de Regt gingen beiden om met een soldaat. Op de avond van 10 oktober wandelde het gezelschap over de Rijsdijk. Ernst liep tegen een loshangende stroomdraad aan en was dood.
Daarna volgt het tweede verhaal, de feitelijke vergelding. Zes mannen (jongens) werden opgepakt. Brokken vertelt het verhaal diverse keren, telkens uit een ander perspectief. Hij voegt er steeds weer een element aan toe. 
Een van de gearresteerden mocht gaan. Aalbert de Koning had zijn zoon vrijgekocht met twee varkens. Ter vervanging werd Mart Robbemond opgepakt. De zes woeden op 11 oktober 1944 naar de executieplaats gebracht: op de Rijsdijk, op de plek waar de aanslag plaats vond. Jacques Pijnacker, directeur van de vlasfabriek, probeerde het onheil te voorkomen. Hij mocht plaatsnemen bij de andere zes en werd ook gefusilleerd.
Deze vreselijke gebeurtenissen geven volop ruimte voor allerlei ethische bespiegelingen. Brokken stelt steeds de juiste vragen en neemt een afgewogen standpunt in.
Halverwege het boek is er een omslag. Jan Brokken stelt de centrale vraag: Was het sabotage? In dit derde deel gaat hij in op alle mogelijke scenario’s. Als het een aanslag was, zoals de Duitsers meteen constateerden, dan had de dader wel iets uit te leggen.
`In 1944 was het voor iedereen duidelijk dat je door een Duitser te doden een paar landgenoten voor het vuurpeloton sleepte.’ Er bestond vanwege de represailles zelfs angst voor het verzet. 
Brokken heeft een aantal `verdachten’ voor de aanslag op het oog. Hij heeft jarenlang onderzoek gedaan om achter de waarheid te komen. In het boek voert hij de spanning keer op keer op met nieuwe feiten en inzichten.
In wat ik het vierde deel wil noemen van dit prachtige boek, bespreekt Brokken de situatie van na de oorlog. Hij uit stevige kritiek op de naoorlogse rechters. 
De Duitse officier Carl Schmidt was verantwoordelijk voor de vergeldingsactie. Deze verliep overigens niet volgens de Duitse voorschriften. Eigenlijk hadden tien reeds gevangen genomen verzetsplegers geëxecuteerd moeten worden, dat was de regel. Schmidt handelde op eigen gezag. Zijn bazen waren hier niet blij mee. 
Deze Schmidt kreeg veel te snel gratie. Voor Jan Brokken en tal van andere dorpsbewoners was dit een klap. Niet alleen hierop heeft Brokken kritiek. Ook verwijt hij de rechters dat zij nergens over hebben doorgevraagd. Slechts een paar getuigen zijn verhoord. Er was geen enkele behoefte de gebeurtenissen rond de aanslag en de vergelding uitputtend te onderzoeken. Er bleef heel veel onduidelijk.
Met deze korte bespreking doe ik het boek nog veel te kort. Alle `zijpaden’, interpretaties, analyses zijn interessant. Het boek verveelt geen moment en laat je in verbazing achter. Jan Brokken groeide zelf op het dorp. Hij kijkt soms zelf ook met verbazing terug. Van een tweedeling in het dorp heeft hij als kind weinig gemerkt.

zaterdag 5 juli 2014

Herman Koch – Red ons Maria Montanelli


Ik krijg geen genoeg van luisterboeken. In de luisterbieb vond ik deze korte roman van Herman Koch uit 1989. Een compacte omschrijving van het boek luidt: hoe een zwak begaafde jongen op school de dood vindt. De verteller is een medeleerling die terugkijkt op zijn leven op de school genaamd Maria Montanelli.